Karel Van Pelt, nijveraar. Geboren in Burcht op 5 november 1910 en daar overleden op 26 april 1973.
Graag uw opmerkingen en andere interessante informatie. Bezoek ons Forum.
Op dertienjarige leeftijd, in 1923, begon hij zijn carrière als hulpje in de Burchtse meubelmakerij van zijn ouders.
Ik beschrijf hier de loopbaan van een autodidact die moeiteloos vier talen sprak en de boekhoud- en managementtechnieken beheerste.
Bij zijn overlijden in 1973 was hij algemeen directeur van een meubelfabriek1 met 769 medewerkers, een van de grootste ondernemingen uit onze streek.
Zijn vader, een meubelmaker uit Antwerpen, trouwde met een meisje uit Burcht. Het jonge gezin woonde in een klein huisje in de Dorpstraat waar achteraan de meubelmakerij stond.
Karel2, ging naar de bewaarschool bij de nonnekes in Burcht waarna hij de lagere school bij de broeders volgde. In 1923, bij de start van zijn carrière, telde het bedrijfje slechts 4 werklieden. Hun meubels leverden zij in de ruime omgeving waaronder de stad Antwerpen.
Van Pelt Charles prijkt nog steeds op het uitslagenbord van de ‘concours général’ bij de Broederschool met 621 ¾ punten op 670 in 1923. Dit kunstwerkje hangt nog steeds in de Vrije Basisschool Sint Martinus.
Het gezin3 groeide en de werkplaats werd te klein, dus bouwde de familie in de jaren twintig een groot pand met atelier van twee verdiepingen en met een meubeltoonzaal4. Ondertussen kwamen ook twee jongere broers van Karel het team versterken. Tien jaar na het begin van zijn carrière was het personeelsaantal gestegen tot 10 personen. Hij toonde al vroeg zijn strategisch inzicht door ook de richting van serieproductie in te slaan.
Het atelier aan de Schelde tijdens de jaren twintig tot 1936.
Als jongeman trok hij vaak op met zijn vrienden uit Burcht. Waarbij ze heel België per fiets verkenden en overnachtten in een tent.
Karel derde van rechts met zijn fietsvrienden uit Burcht voor het Bisschoppelijk paleis in Luik.
Hoewel hij niet echt sportief was, werd hij voetbalscheidsrechter. Bij een wedstrijd in de Rupelstreek moest hij echter vluchten voor boze supporters, waardoor een einde kwam aan zijn sportcarrière. Ondertussen was Karel ook aangesloten bij het Vrijwillig Pompierskorps.
In 1936 trouwde hij met Jeanne Mees uit Kruibeke.
Door hard te werken bleef het succes van de firma niet uit, daarom werd het atelier in het dorp opnieuw te klein. In 1936 bouwden de meubelmakers in het ‘geboerte’ een fabriekshal met drie woonhuizen voor de drie oudste broers. De omzet vergrootte en het personeelsbestand steeg navenant. In 1939 telde de firma reeds 70 medewerkers.
Op 10 mei 1940 brak de Tweede Wereldoorlog uit, een moeilijke tijd voor alle bedrijven, ook voor de jonge meubelfabriek. Onder druk van de bezetter vervaardigde het bedrijf meubelen voor het Duitse leger en de Duitse bevolking, waardoor het personeelsbestand op peil bleef en de werknemers de zekerheid hadden niet gedwongen te worden om in Duitsland te werken.
Maar in 1946 werd vader Leopold Van Pelt veroordeeld voor economische collaboratie.
Vanaf dat moment werd Karel de formele leider van de Meubelfabriek. Ondertussen werkte hij samen met zijn broers en hij noemde zichzelf een ‘nijveraar’5.
Na één jaar gevangenis kwam vader Leopold om gezondheidsredenen voorwaardelijk vrij en zou geen directiefunctie meer bekleden.
Na de oorlog kwam de wederopbouw en onder Karel's leiding draaiden verkoop en productie op volle toeren. Tegen 1950 werkten er meer dan 200 mensen voor de firma, die een grote speler was geworden op de Belgische markt.
Om vooruit te komen, waren betere technologie en moderne machines nodig. Karel trok na de oorlog met zijn vriend, Robert Orlent6 uit Zwijndrecht naar de industriebeurs in Leipzig7. Resultaat van dit bezoek was de aankoop van één machine. Robert Orlent veranderde zijn beroepsleven door een importbedrijf op te richten voor de houtverwerkende nijverheid8. Maar vooral werd Robert een vriend voor het leven.
Karel, Robert Orlent en een dame in de fabriek.
De villa in de Kloosterstraat, nu Wolfsbergstraat te Burcht (1951)
In 1951 verlieten Karel en zijn gezin de woning bij de fabriek en betrokken ze een nieuwgebouwde villa in de Kloosterstraat in Burcht.
Maar in 1952 sloeg het noodlot toe. Zijn echtgenote overleed bij de geboorte van een tweeling. Karel bleef als weduwnaar achter met acht kinderen. Hij rechtte zijn rug en zette zich volledig in voor zijn kinderen, het bedrijf en zijn nieuwe hobby voetbalclub FC Waeslandia Burcht.
Karel vond dat de firma zich moest laten gelden bij de beroepsfederatie. Zo kwam hij in het bestuur van verschillende meubelbeurzen, de patroonsvereniging Febelhout9 en zelfs het overkoepelend orgaan voor Europa. Samen met zijn collega’s van Febelhout maakte hij het mogelijk dat de Burchtse firma op Wereldtentoonstelling 1958 haar meubelen kon tonen. Het werd een succes en opende de weg naar meer export.
Karel tweede rechts in een panel van wijzen uit de houtindustrie rond 1960.
De plaatselijke voetbalploeg FC Waeslandia10 kende zijn grootste successen in de jaren vijftig, begin zestig. Karel zat toen met enkele vrienden in de beheerraad11 van waaruit zij de club aanstuurden. Tijdens hun bestuur werd het huidige voetbalterrein opgeknapt en voorzien van de noodzakelijke infrastructuur. Het was dan ook niet ongewoon dat arbeiders van de meubelfabriek op en rond het terrein werkten. De huidige omheining, tribune en de oudste kleedkamers dateren nog uit deze glorieuze tijd.
FC Waeslandia werd in 1958 kampioen bij een uitmatch in Menen. Karel Van Pelt viert mee na de huldiging van de ploeg.
Bij minder succesvolle periodes vond hij het zijn plicht om kernspelers bij hem thuis uit te nodigen voor een motivatiegesprek.
Met vooruitziende blik overwoog Karel om op Linkeroever een vierde12 grote voetbalclub in het Antwerpse op te richten. Hij voerde fusiegesprekken met Sparta Zwijndrecht en St. Anneke en plande een stadion op Linkeroever, waar in de jaren vijftig en zestig een bevolkingsexplosie plaats vond en er nog voldoende open ruimte was voor de bouw van een stadion. Echter, door gebrek aan eensgezindheid werden deze plannen niet uitgevoerd.
Ondanks zijn drukke beroepsbezigheden en de vele reizen was Karel ook thuis nog vader met een groot gezin. Hierbij nam de oudste dochter Hilda de huishoudelijke taken op zich.
Karel met zijn 8 kinderen in 1958.
Karel was nu ‘de manager’, met een sterke hand en met de hulp van zijn broers groeide de omzet en breidde de fabriek uit. Door introductie van een productielijn voor spaanplaten bracht hij een nieuwe technologie in de Belgische houtverwerking13.
Maar hij bleef toch een meubelmaker 'in hart en nieren'. Samen met de beste toeleveranciers uit Duitsland richtte hij een hypermoderne afdeling op voor het lakken met polyester van hoogglans meubels, een wereldprimeur.
Ondertussen liep het personeelsbestand in 1960 op tot meer dan 300 medewerkers. De export, vooral naar Frankrijk, ging de hoogte in.
Ontspanning bij een zakenreis in Hamburg in 1960.
Karel vooraan in het midden.
In de USA in 1965.
Karel zat niet stil. Hij legde wereldwijd contacten en bezocht regelmatig Amerika, waar hij grote orders voor zijn firma binnenhaalde. Ook kopieerde hij de commerciële aanpak van de meubelverkoop in de USA door de ‘Brussels International Trade Mart’ op te richten.
Eveneens werd Karel een periode voorzitter van Febelhout en nam hij ook de functie op van algemeen schatbewaarder van de ‘Union Européenne de l’ Ameublement’.
Begin van de zestiger jaren in Keulen met de ambassadeur van Congo en de voorzitter van de meubelbeurs van Leopoldville (Kinshasa).
Karel ontvangt op 'zijn fabriek' de collegas van de Union Européenne de l' Ameublement.
Zijn fabriek denderde voort. Hij bleef de grote lijnen uitzetten maar meer en meer gaf hij, zij het met wat tegenzin, de dagelijkse leiding door aan de nog drie meewerkende broers. Karel kon daardoor meer tijd besteden aan de patroonsorganisaties. Als erkenning voor zijn verdiensten in zijn sector ontving hij de titel van ‘Officier in de Kroonorde’.
In 1969 hertrouwde Karel met Marcella Van De Vorst, die 28 jaar jonger was als hijzelf.
In 1972 werd bij hem een slepende ziekte vastgesteld. Vanop zijn ziekbed probeerde hij de fabriek nog te besturen, waarbij hij tegenstander was van uitbreiding met een tweede fabriek. Zijn rol was echter uitgespeeld en de fabriek in Lummen opende in 1974.
Toen was Karel thuis al overleden op donderdag 26 april 1973. In de Onze-Lieve-Vrouw-ter-Zavelkerk in het centrum van Brussel werd na zijn overlijden door de notabelen van de houtindustrie voor hun voormalige collega een dienst georganiseerd.
Uit de afscheidsrede noteer ik de volgende citaten:
Het was een werker, een wroeter, in de beste betekenis van het woord. Een man die zonder ophouden, vastberaden en hardnekkig zocht wat juist was. En die niet opgaf, voor hij dit had gevonden, voor men er het bewijs van had geleverd, niet als gevolg van een redenering maar liefst met onaanvechtbare cijfertaal.
Hij respecteerde echter wat weerstand bood, wie zich niet gaf, maar die - zoals hij – zijn standpunt verdedigde, de redenen van zijn houding kon opgeven, bij zijn standpunt bleef en het kon doen zegevieren, als een man.
Dit maakte van hem een heer, in de volle betekenis van het woord, iemand waar men naar opzag, waaraan men met genoegen plezier deed, waar men met respect voor had, waarvoor men zich graag inspande, waaraan men met genoegen plezier deed, omdat men wist dat hij er dankbaar voor was en het naar waarde wist te schatten.
Tekst: Jan Van Pelt
Noten:
1 Voor de volledige geschiedenis van de familie en de meubelfabriek, zie het boek: Meubelfabriek Van Pelt, 100 jaar geschiedenis. Uitgave Heemkundige Kring Zwijndrecht Burcht.
2 Zijn doopnaam was Charles. Slechts op latere leeftijd werd hij Karel genoemd. Hij was de oudste van een gezin met acht kinderen.
3 Het huisgezin bestond toen uit de ouders met 5 zonen en 2 dochters.
4 Dorpstraat 12, Burcht.
5 Vlaams woord voor, voor industrieel, fabrikant of ondernemer
6 Zie: www.heemkundezb.be portretje van januari 2022.
7 Later werd dit Oost-Duitsland (DDR)
8 De firma ROBOR werd een toonaangevende importeur van machines en lijmen.
9 Febelhout, Federatie van de Belgische Houtnijverheid.
10 Nu FC Burcht.
11 Nu wordt dit Raad van bestuur genoemd. Deze bestond o.a. uit: Van Goethem Armand (brouwer), Meyntjens Lucien (directeur Ytong), Schoofs Louis (belasting directeur)
12 Naast Beerschot, Antwerp en Berchem.
13 Alleen in Waregem werd een gelijkaardige productie eenheid gebouwd. Daarna werd Zuid West-Vlaanderen het Europees centrum van de spaanplaten industrie.